Hương Đạo Kodo Nhật Bản: Nghệ thuật thưởng trầm độc đáo

Hương đạo Kodo là một nghệ thuật thưởng trầm độc đáo và tinh tế trong văn hóa người Nhật, là một trong ba mỹ đạo truyền thống của Nhật Bản cùng với hoa đào và trà đạo. Vậy nghệ thuật nghe hương này có nguồn gốc từ đâu, mang ý nghĩa gì? Hãy cùng Thiên Mộc Hương tìm hiểu sâu hơn qua viết sau đây.

Nghệ thuật hương đạo Kodo Nhật Bản là gì?

Hương đạo hay còn được gọi là Kodo, là nghệ thuật thưởng thức mùi hương của Nhật Bản. Hương đạo cùng với hoa đạo và trà đạo đã tạo nên bộ ba mỹ đạo trong truyền thống văn hóa của người Nhật.

Người ta xem hương đạo là một hình thức văn hóa và cảm quan nghệ thuật là bởi sự tao nhã, thanh lịch cũng như tính kiên nhẫn của người thưởng thức chúng.

Tuy vậy, không phải ai cũng có thể thưởng thức hương đạo, bởi môn nghệ thuật này đòi hỏi người chơi phải là người có thính giác nhạy bén, sự tập trung cao độ và khả năng phân tích mùi hương.

Nguồn gốc và lịch sử của nghệ thuật thưởng hương Kodo

Nguồn gốc và lịch sử của nghệ thuật thưởng hương đạo Kodo được định hình và phát triển qua các thời kỳ sau:

• Thời kỳ Asuka (592 – 710): Tại vùng đảo Awajishima, một người dân trên đảo đã tình cờ nhặt được một khúc gỗ trôi dạt bờ và mang nó về đốt. Nhưng khi đốt lên khúc gỗ lại tỏa ra mùi thơm dịu nhẹ và cuốn hút nên người này đã quyết định đem nó dâng lên cho tiên hoàng Suiko.
• Thời kỳ Nara (710 – 794): Trong giai đoạn này, các công thức chế tác hương liệu như trầm hương, xạ hương, nhu hương và quế bì bắt đầu được du nhập vào Nhật Bản. Đây là bước đánh dấu cho sự đa dạng và phong phú trong văn hóa hương đạo về sau.
• Thời kỳ Edo (1603 – 1868): Mặc dù hương đạo đã xuất hiện từ khi Phật giáo được du nhập vào Nhật Bản nhưng phải đến thế kỷ 16, hương đạo Kodo mới thực sự phát triển mạnh mẽ. Nhiều lớp dạy về nghệ thuật hương đạo Kodo đã được mở ra và được rất nhiều người ủng hộ.

>>>> Xem thêm: Trầm hương qua lăng kính văn hóa các nước châu Á

Cách người Nhật đốt hương trong Kodo

Hương đạo có cách đốt hương khác biệt hoàn toàn so với các phương thức đốt hương truyền thống. Thay vì đốt trực tiếp thì trong hương đạo lại sử dụng lư hương theo các bước tỉ mỉ như sau:

Bước 1: Chuẩn bị

• Lư hương
• Tro than
• Than củi đã được đốt cháy
• Một tấm mica mỏng
• Một miếng gỗ trầm hương cắt mòng

Bước 2: Đốt hương

• Đầu tiên, tro than sẽ được cho vào lư hương.
• Đặt than củi đã được đốt cháy vào giữa lớp tro.
• Tro than được nén chặt xung quan than củi để tạo thành hình nón.
• Đặt tấm mica mỏng lên trên đỉnh của hình nón.
• Dùng kẹp đặt miếng gỗ trầm hương mỏng lên mép tấm mica.
• Sau đó điều chỉnh vị trí của tấm mica để kiểm soát nhiệt và mức độ tỏa hương.

Bước 3: Nghe hương

• Người thưởng thức sẽ tập trung nghe hương và cảm nhận sự lan tỏa của hương thơm trong không gian.
• Sau khi nghe hương xong, miếng gỗ sẽ được lấy ra và giữ lại vì bên trong gỗ vẫn còn chứa rất nhiều tinh dầu.

Lưu ý: Người nghe hương tuyệt đối không được để cho miếng gỗ cháy hay bay hết mùi hương mà phải bảo quản và lưu trữ lại cẩn thận cho các thế hệ sau.

Ngày nay, ngoài hình thức thưởng trầm bằng gỗ nguyên miếng như trong Kodo, nhiều người còn lựa chọn nụ trầm để sử dụng tiện lợi hơn trong không gian gia đình. Tùy vào chất lượng nguyên liệu và hàm lượng tinh dầu mà giá nụ trầm hương cao cấp sẽ có sự chênh lệch đáng kể, đặc biệt với những dòng làm từ trầm tự nhiên lâu năm.

Nghệ thuật “Nghe hương” trong hương đạo Nhật Bản

Trong văn hóa Nhật Bản, khi đã bước vào thế giới hương đạo thì người ta không dùng từ ngửi hương mà thay vào đó là “nghe hương” hay trong tiếng Nhật gọi là “Kawo kigu”. Việc cảm nhận mùi hương trong Kodo không chỉ dừng lại ở khứu giác mà còn phải lắng nghe mùi hương bằng cả tâm hồn. Do đó, khi nghe hương, người thưởng thức phải thả mình vào hương thơm để cảm nhận sự thanh khiết, thanh tao mà mùi hương mang lại.

Hương đạo Kodo không chỉ là thú vui tao nhã của giới quý tộc mà còn là một liệu pháp tinh thần giúp thanh tẩy cơ thể, xua tan mệt mỏi và ổn định tinh thần hiệu quả.

Chính vì vậy, nhiều người hiện nay cũng quan tâm đến việc hương trầm có tác dụng gì đối với sức khỏe tinh thần và không gian sống. Khi được sử dụng đúng cách, hương trầm có thể hỗ trợ thư giãn, cân bằng cảm xúc và tạo nên bầu không khí trang nghiêm, ấm áp.

Tuy nhiên, để nghe hương đúng chuẩn thì người thưởng hương cần phải chuẩn bị cả về tư thế và tâm thế. Phải ngồi ở tư thế ngay ngắn, tay trái nâng chén hương và tay phải khéo léo che miệng chén seo cho làn hương chỉ đi qua khe ngón trỏ và ngón giữa, sau đó từ từ hít một hơi thật sâu.

>>> Những chiếc vòng tay gỗ trầm hương mang hương thơm thanh khiết, bền bỉ giúp giữ tâm thái an nhiên giữa nhịp sống hối hả.

>>> Tìm hiểu: Trà đạo là gì

Hương đạo Kodo và ngũ vị lục quốc

Theo hương đạo Kodo, mùi hương trầm được chia thành 5 nhóm mùi đặc trưng, tương ứng với 6 quốc gia nên còn được gọi là ngũ vị lục quốc.

• Kyara (Già Là): Đầu tiên là Kyara, đây là loại trầm hương cao cấp nhất và chỉ có ở Việt Nam. Kyara mang hương thơm tao nhã với vị hơi đắng và cũng chính mùi hương này đã làm cầu nối giao thương cho 2 nước Việt Nam và Nhật bản thời xưa.
• Rakoku (La Quốc): Là loại trầm hương có mùi thơm đậm nhưng không quá nồng và chỉ có ở Thái Lan.
• Manaban (Chân Nam Man): Loại trầm này có mùi thơm hăng, vị đắng và mặn, từng xuất hiện ở Bồ Đào Nha.
• Sumatora (Thốn Văn Đa La): Có nguồn gốc xuất xứ từ Indonesia, Sumatora là loại trầm có nhiều nhựa và hương vị chua đặc trưng.
• Manaka (Chân Na Già): Trong các loại trầm hương thì Manakia là loại có mùi hương nhẹ nhất, gần như không mùi và chỉ có thể tìm thấy chúng ở Malaysia.

Thập Đức Hương – 10 giá trị tốt đẹp của Hương Đạo

Thấp Đức Hương là 10 giá trị tốt đẹp của hương đạo mà hành giả có được khi luyện tập hương đạo Kodo, bao gồm:

• Cảm cách thần quỷ: Tăng khả năng cảm giác nhạy bén và giúp tinh thần minh mẫn.
• Thanh tịnh tâm thân: Hương thơm thanh tịnh giúp thanh tẩy cả tâm hồn lẫn thể xác.
• Năng phất ô uế: Hương thơm có tác dụng thanh lọc và loại bỏ uế khí, mang lại cảm giác tươi mới.
• Năng giác thụy niên: Hương thơm giúp thức tỉnh tâm hồn, tăng sự tập trung và tỉnh táo.
• Tĩnh trung thành hữu: Hương thơm chữa cảm giác cô đơn, mang đến sự an ủi trong tâm hồn.
• Trần lý du nhàn: Hương thơm giúp tâm trí thư giãn và làm đầu óc bình tĩnh.
• Đa nhi bất yếm: Hương thơm tinh tế, dễ chịu dù sử dụng nhiều cũng không gây khó chịu.
• Mộ nhi tri túc: Chỉ cần một lượng nhỏ hương thơm cũng đủ để lan tỏa.
• Cửu tàng bất hủ: Hương thơm có thể lưu giữ trong thời gian dài mà không bị biến chất.
• Thường dụng vô chướng: Nghe hương thường xuyên vẫn không ảnh hưởng đến sức khỏe.

Trong đời sống hiện đại, nhiều người không chỉ nghe hương mà còn mang theo trầm bên mình như một cách duy trì sự tĩnh tại. Những chiếc vòng tay 108 hạt chế tác từ gỗ trầm hương thường được lựa chọn như một pháp khí phong thủy, tượng trưng cho sự viên mãn và nhắc nhở người đeo giữ tâm an giữa bộn bề cuộc sống.

Vai trò của hương trầm trong giao lưu Việt – Nhật

Trầm hương đóng một vai trò quan trọng trong mối quan hệ giao lưu giữa Việt Nam và Nhật Bản. Lượng trầm hương Nhật Bản nhập khẩu từ Việt Nam chiếm khoảng 30 – 40% trong tổng số lượng trầm nhập khẩu. Người Nhật yêu thích trầm hương Việt Nam bởi hương thơm tao nhã, thanh lịch, đặc biệt là loại trầm hương Kỳ Nam.

Ngoài ra, trầm hương không chỉ là một sản phẩm quý giá kết nối quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Nhật bản từ lâu đời, mà trầm hương còn được yêu thích trong văn hóa hương đạo hiện đại tại quốc gia này. Ngày nay, nhiều trường dạy hương đạo ở Nhật vẫn sử dụng các loại trầm hương được nhập khẩu từ Việt Nam. Hương đạo quả là nhịp cầu độc đáo trong mối giao lưu văn hóa và kinh tế giữa Việt nam và Nhật Bản.

Tìm hiểu về trầm hương tại Thiên Mộc Hương

Trầm hương được dùng chế tác ra các sản phẩm tại Thiên Mộc Hương đều là những loại trầm chất lượng cao trong và ngoài nước. Những loại trầm này được khai thác chủ yếu từ các vùng núi rừng của Việt Nam và các nước Đông Nam Á, nhờ vậy mà mùi hương trầm rất đặc trưng và chất lượng.

Bên cạnh các sản phẩm phục vụ nghi thức, Thiên Mộc Hương còn chế tác nhiều dòng trang sức độc bản, trong đó các mẫu vòng tay trầm hương nam được thiết kế mạnh mẽ, sang trọng, tôn lên phong thái đĩnh đạc của phái mạnh. Quy trình tạo ra các sản phẩm trầm hương tại Thiên Mộc Hương còn là sự kết hợp giữa các kỹ thuật truyền thống và hiện đại, nhằm gìn giữ hương thơm tinh túy và thuần khiết vốn có của gỗ trầm hương. Mỗi sản phẩm của Thiên Mộc Hương đều mang sự đầu tư tỉ mỉ, từ những chi tiết nhỏ nhất, nhằm duy trì và khai thác tối đa bản sắc đặc trưng của Trầm Hương Việt.

Lời kết

Hy vọng qua những thông tin mà Thiên Mộc Hương đã cung cấp trong bài viết sẽ là những thông tin hữu ích, giúp bạn có thêm kiến thức về môn nghệ thuật hương đạo Kodo Nhật Bản, từ nguồn gốc, lịch sử, cách đốt hương cho đến vai trò của trầm hương trong mối giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Nhật Bản. Nếu bạn đang có nhu cầu mua sản phẩm trầm hương chất lượng cao có thể ghé thăm website: thienmochuong.com để tham khảo và nếu thắc mắc hãy để lại thông tin liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ nhé.