Kỳ Nam là gì? Công dụng và 4 cách nhận biết trầm hương kỳ nam

Kỳ Nam là gì? Công dụng và 4 cách nhận biết trầm hương kỳ nam

4.6/5 - (5 bình chọn)

Kỳ Nam là loại gỗ chứa lượng lớn tinh dầu trầm hương được xem là một trong những loại gỗ quý đứng đầu nước ta thời xưa, là vật phẩm cống nạp, biếu tặng của giới vua chúa, quý tộc. Ngày nay, Kỳ nam không những không mất đi giá trị của một loại gỗ quý mà còn ngày càng được săn lùng với giá đắt hơn cả vàng.

Vậy Kỳ nam là gì và có tác dụng gì mà lại đắt đến như vậy? Làm cách nào để nhận biết kỳ nam và trầm hương? Ngoài hắc kỳ nam – bạch kỳ nam còn có loại nào khác hay không? Mời các bạn cùng Thiên Mộc Hương tìm hiểu nhé!

kỳ nam
Kỳ là loại gỗ quý đứng đầu sản vật Việt Nam xưa

Kỳ nam là gì?

Kỳ nam là loại gỗ chứa lượng lớn tinh dầu trầm hương hình thành trên cây dó bầu, mất rất nhiều thời gian hình thành và hiếm gặp hơn Trầm, kỳ tự nhiên có màu đen tuyền, ánh kim, vị kỳ nam rất cay, cực kỳ thơm và chữa được rất nhiều loại bệnh. Chính vì vậy mà giá trị của Kỳ nam lên đến hàng tỷ đồng và số lượng ngoài tự nhiên cực kỳ ít.

Trong quá trình sinh trưởng và phát triển, thân cây bị thương do thời tiết, bom đạn, côn trùng,… Những vết thương sau đó được bảo vệ bởi một lớp nhựa; lâu dần chỗ bị thương ấy biến tính thành Trầm Hương, trong đó bao gồm Trầm và Kỳ.

Một cây Dó có Kỳ chắc chắn sẽ có Trầm, thường được tìm thấy bao quanh phần Kỳ. Nhưng cũng có nhiều cây Dó chỉ cho Trầm mà không có Kỳ.

Cây Trầm Hương
Rừng cây dó bầu – nơi hình thành ra kỳ nam và trầm hương

Thông thường, chất dầu trầm hương sẽ hình thành trước, trải qua thời gian, một số điểm trong khối trầm hương sẽ bị biến đổi chất dầu thành kỳ nam. Đây chính là câu trả lời cho Kỳ nam là gì.

Không phải cây dó ở vị trí địa lý nào cũng có thể cho ra kỳ, thật chất cây dó phân bố phần lớn ở nhiều nước khu vực khí hậu nhiệt đới ở châu á. Nhưng chỉ một số rất ít quốc gia có cây dó tạo cây kỳ nam mà thôi.

Việt nam là quốc gia có sản lượng kỳ lớn nhất thế giới, chất lượng kỳ nam cũng như trầm hương ở đây được xem là hàng đầu.

Giá Kỳ Nam

Giá trầm hương kỳ nam dao động từ khoảng 100.000 USD – 800.000 USD cho một kilogram kỳ, tương đương với khoảng 2 tỷ đến 16 tỷ đồng. Với độ hiếm có và những công dụng đặc biệt của Kỳ Nam, giá Kỳ Nam cũng vì thế tăng dần theo thời gian, có giá trị sưu tầm rất cao.

4 loại kỳ và đặc điểm nhận biết kỳ nam

Cách phân loại Kỳ Nam lần đầu xuất hiện trong sách “Phủ biên tạp lục” được viết bởi Lê Quý Đôn năm 1776. Sách có viết:

Họ Nguyễn trước đặt đội Am sơn, hàng năm cứ tháng hai thì đi tìm kiếm, tháng sáu thì trở về, số lượng nhiều ít không nhất định, lấy sắc sáp trắng là tốt nhất, sắc xanh đầu vịt là thứ hai, sắc sáp xanh là kém nữa, sắc sáp vàng lại càng kém nữa, sắc như vằn hổ thì kém nhất; lấy chất mềm như phấn đông, có thể cắt thành miếng là hạng tốt nhất, bền rắn là hạng xấu.”

Tục ngữ nói: “Nhất bạch, nhị thanh, tam hoàng, tứ hắc

Có thể thấy Kỳ nam từ lâu  đã được người Việt phát hiện và khai thác và phân ra thành 4 loại chính dựa theo giá trị như sau:

1. Bạch Kỳ nam

Bạch Kỳ nam có giá trị vô cùng cao rất khó định lượng, có màu trắng ngà hoặc xám nhạt.

Bạch kỳ nam rất dễ bị nhầm lẫn với những khối đá trắng hóa thạch hoặc những khối nhựa dầu màu trắng. Các loại này khi đốt lên sẽ tỏa hương nhưng không phải. Vì kỳ phải được hình thành trên cây gió bầu và có tinh dầu bên trong thì mới có giá trị thực sự. Thời gian lên men của Bạch Kỳ Nam phải mất khoảng hơn 3000 năm trở lên.

gỗ kỳ nam
Bạch kỳ nam

>>Xem ngay thông tin chi tiết về bạch kỳ nam có giá lên đến 50 tỉ

2. Thanh Kỳ

Thanh Kỳ có độ quý hiếm chỉ đứng sau Bạch Kỳ Nam. Loại kỳ này có thời gian lên men không dưới 2500 năm. Thanh Kỳ có hàm lượng nhựa trầm hương rất dày đặc nên vô cùng quý hiếm. Nếu như Bạch Kỳ Nam thường dành riêng cho Hoàng đế thì Thanh Kỳ sẽ được các thành viên trong hoàng tộc sử dụng.

Thanh kỳ
Hình ảnh của Thanh Kỳ

Thanh Kỳ có màu ánh tím xanh lam. Nguyên nhân là do chất nhựa dày và đậm đặc được truyền vào bên trong từng thớ gỗ của trầm hương. Mặt bên trong của Thanh Kỳ có sự đan xen giữa màu xanh lá cây và màu vàng (lát cắt ngang).
Loại Thanh Kỳ này sẽ tỏa ra ba tầng hương đặc biệt: làm mát, hoa anh túc và mật ong. Với sự kết hợp nồng nàn của ba loại mùi hương này, sẽ tạo ra một sự tinh tế với khứu giác. Thanh Kỳ có loại ít dầu thì chất gỗ khô và cứng, loại nhiều dầu thì chất gỗ mềm hơn..

3. Hoàng Kỳ

Hoàng Kỳ (huỳnh kỳ) có sắc vàng đậm pha nâu, xếp sau bạch kỳ và thanh kỳ. Thời gian lên men của Hoàng Kỳ từ 1500 năm trở lên. Hoàng Kỳ có màu vàng như màu hổ phách, chất cứng nắn và nặng. Loại kỳ này nổi tiếng vì có độ bóng như sa tanh và có nhiều đặc tính ý học khác nhau.

hắc kỳ nam

Thời xưa, các vị Hoàng đế Trung Quốc thường tặng Hoàng Kỳ cho các xứ thần nước khác như là món quà ngoại giao.

Cách nhận biết kỳ nam này là có mùi hương nhẹ dịu, ngọt. Nếu nếm bằng miệng sẽ có cảm giác mát lạnh. Mới đầu sẽ cảm nhận được chút hương quế kèm theo nốt hương của hổ phách. Hoàng Kỳ được đánh giá là một loại kỳ với hương thơm rất quyến rũ.

4. Hắc Kỳ nam

Hắc kỳ nam là loại kỳ đen như hắc ín, cứng và nặng. Thường cần đến các chuyên gia trình độ cao trong giới trầm mới có thể phân biệt được. Cần có máy X-quang cầm tay để đảm bảo chụp vào tận trong khối trầm, kiểm tra chất lỏng để không bị chích thủy ngân.

Hắc kỳ nam chứa hàm lượng tinh dầu rất cao
Hắc kỳ nam chứa hàm lượng tinh dầu cao, thường có màu đen hắc ín

Nhằm tăng trọng lượng và nhiều cách kiểm tra khác… Hắc Kỳ Nam hiện đã vô cùng hiếm có, và tỉ lệ giả cũng cực kì nhiều.

Đặc biệt khi được tiếp xúc dưới ánh sáng, bề mặt của Hắc Kỳ sẽ sáng lấp lánh như những ngôi sao trong bầu trời đêm. Hắc Kỳ là sự kết hợp giữa hương thơm của thảo mộc và thực vật. Trong y học, loại lỳ này rất được tôn sùng vì đặc tính chữa bệnh và chống viêm cực tốt

Được hình thành thực sự rất lâu, Hắc Kỳ Nam là một quá trình hòa quyện tinh túy của trời đất, từng thớ dầu đen hòa quyện đặc quánh kết thơm với sắc nâu đỏ. Kỳ ngậm vào lưỡi là cay – đốt nhẹ lên là thơm ngọt ngào.

Công dụng của Kỳ nam là gì? Kỳ nam dùng để làm gì?

Về mặt sức khoẻ:

Theo Đông Y, đây là loại thảo mộc có tác dụng tiêu đờm, trị các chứng đau đầu, chóng mặt, nôn ói, tiêu chảy,…bồi bổ cơ thể, tăng cường tuổi thọ, tăng cường khí huyết, tránh gió, giữ ấm cơ thể….rất nhiều bài thuốc chữa bệnh và bồi bổ cơ thể được ghi chép trong sách đông y Trung Quốc và Nhật Bản thời xưa.

Hương thơm của Kỳ rất hiệu quả trong việc giảm căng thẳng mệt mỏi; giúp đầu óc thư giãn, tỉnh táo khi làm việc, dễ đi vào giấc ngủ. Bên cạnh đó Kỳ còn có thể giúp lọc sạch không khí, xua côn trùng,…, thơm lâu, dễ chịu nhất và quyến rũ nhất.

trầm kỳ nam
Người ta thường giã vụn kỳ hoặc trầm thành vụn để có thể mang làm các phương thuốc

Về mặt tâm linh:

Các sản phẩm Kỳ nam được cho là lá bùa hộ mệnh, trừ tà khí; đem đến may mắn thịnh vượng cho người sỡ hữu bởi vì trầm hương và kỳ nam có tính Dương, là vật phẩm hữu hiệu để đẩy lùi âm khí.

Rất nhiều người trong nghề trầm đều nói là đeo trầm hương rất may mắn, ai cũng muốn giữ cho mình một mẫu nhỏ để làm vật cầu may. Chính vì vậy mà kỳ và trầm hương được ứng dụng trong phong thuỷ rất nhiều. Các sản phẩm từ trầm hương và kỳ nam giúp cho gia chủ tránh xui xẻo, tăng vượng khí, hút tài lộc và xua đuổi tà ma rất tốt.

Tuy có thể nói là “cùng một mẹ” sinh ra nhưng lý do vì sao Kỳ đắt gấp chục lần Trầm Hương ít ai biết đến. Thế nhưng, không ai phủ nhận được những công dụng và giá trị tuyệt vời mà cả Kỳ hay Trầm Hương mang lại.

4 cách phân biệt kỳ nam

Trầm hương kỳ nam có quá trình hình thành tương tự nhau, nhưng Kỳ lại đắt hơn Trầm Hương 10 – 20 lần. Đó là bởi vì Kỳ và Trầm có những điểm khác nhau mà bạn cần biết về cách nhận biết kỳ nam để tránh nhầm lẫn.

Dưới đây là 4 cách nhận biết trầm hương kỳ nam cụ thể:

1. Nhìn bằng mắt 

Quan sát khối kỳ dưới kính phóng đại, ta sẽ thấy những thớ thịt của kỳ sẽ xếp chồng lên nhau, các đường vân của gỗ kỳ luôn chạy thẳng, gần như song song với nhau, màu trầm khi rọi đèn mạnh vào sẽ có màu đỏ ánh kim. Các thớ thịt sẽ có lượng dầu nhiều nên nhìn sẽ vó vẻ ẩm ướt.

nhận biết kỳ nam bằng mắt
Quan sát khối kỳ nam dưới kính phóng đại

2. Nếm

Tỉa một lượng nhỏ lớp gỗ, sau đó nhai nhẹ ở răng cửa; ta sẽ thấy có độ kết dính 2 răng lại với nhau, do có chất dầu dẻo. Sau đó, dùng lưỡi nén chặt miếng kỳ đó áp sát, đầu lưỡi lưu lại đủ 5 vị (cay, đắng, mặn, ngọt, chua). Lưỡi sẽ bị tê trong thời gian dài.

Ở trầm hương chỉ có vị đắng, nhưng kỳ nam thì sẽ có vị đắng là đầu tiên, sau đó sẽ thấy ngọt, rồi đến chua và cay, cay ở đây thật chất là lúc đó lưỡi đã tê rồi nên cảm giác giống cay ở lưỡi.

3. Ngửi

Do có lượng đầu dẻo và tính chất bay hương của kỳ, ta sẽ thấy có mùi hương thơm ngọt the mát kiểu kẹo bạc hà. Khi đưa lại gần mắt thì cảm giác the the mắt, giống như xông hương làm mắt cảm giác cay muốn chảy nước mắt.

4. Đốt

Khi đốt sẽ toả ra mùi thơm rất mạnh, khói xanh bay cao và thẳng tắp không bị ngắt đoạn.

trầm hương kỳ nam
Cách nhận biết cây kỳ nam và trầm hương: Nếu không hiểu rõ, Kỳ dễ bị nhầm lẫn với Trầm. Vì vậy cần nắm rõ các cách nhận biết kỳ để không phải nhầm lẫn với trầm hương

Hy vọng rằng qua các thông tin mà Thiên Mộc Hương đã cung cấp ở trên bạn đã biết được kỳ nam là gì và vì sao giá kỳ nam lại mắc.

Bản quyền thuộc về thienmochuong.com (Vui lòng trích dẫn nguồn khi tham khảo bài viết)

Nguồn tham khảo:

https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:830826-1

(1720)

Chia sẻ bài viết
4.6/5 - (5 bình chọn)
Nhấn vào đây để đánh giá
Bình luận bài viết
Bình luận bài viết (38 bình luận)

  1. Vincent Tran

    Kỳ hiếm như vậy muốn được chiêm ngưỡng không biết phải lần ở đâu mà ra nhỉ shop

  2. Phong

    Kỳ Nam hiếm vậy luôn sao, ấy vậy mà bên ngoài cứ vài triệu là có 1 vòng, chán thật

  3. Linh Trương

    Đúng là tiền nào của nấy, quý hiếm nhiều công dụng tốt vậy đắt là đúng rồi

    • Thuan Giang Admin

      Hiện tại Thiên Mộc Hương chủ yếu cung cấp các sản phẩm về trầm ạ. Thông tin đến anh/chị ạ.