5 điều cần biết về Trầm Hương Khánh Hòa – vì sao Khánh Hoà được gọi là xứ trầm hương

Cây Trầm Hương

Trầm Hương Khánh Hòa là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Núi rừng Việt Nam hùng vĩ kiên cường chống chọi lại với mọi khắc nghiệt của thiên nhiên để mà bao bọc, che chở tiếp thêm sức mạnh cho những người con đất Việt. Không biết tự bao giờ ca dao dân gian người Việt đã có câu

“ Khánh Hoà là xứ Trầm Hương.

Non cao biển rộng người thương đi về.”

nhưng chắc hẳn nó xuất hiện sau khi những giá trị của Trầm hương của vùng đất này đã được khai phá và sử dụng rất lâu đời dưới thời các triều đại Chămpa cổ xưa.

Trầm Hương là gì?

Câu hỏi Trầm Hương là gì được người người đặt ra từ xa xưa; mục đích để biết được nguồn gốc và tác dụng của các loại trầm hương. Trầm Hương được sinh ra từ vết thương trên cây Dó Bầu. Trải qua bao năm chống chịu sự khắc nghiệt của núi rừng để sinh tồn và tạo Trầm. Thế nhưng, không phải cây Dó bầu nào cũng có thể sinh ra Trầm. 1000 cây mới có 1 cây tạo trầm, chính vì vậy, Trầm Hương đã quý lại càng hiếm hơn bao giờ hết.

Cây Dó Bầu vốn dĩ sinh ra đã mang trong mình hương thơm tự nhiên thu hút côn trùng, nấm,…Vết thương trên thân cây Dó Bầu sau thời gian nó sẽ tiết ra một chất nhựa tự vệ xung quanh vết thương. Thông thường, trên thân cây dó sẽ có những vết do côn trùng đục, người ta hay gọi là mắt trên thân cây. Nhựa cây tiết ra một thời gian sẽ trở nên đậm đặc hơn; ngấm vào từng thớ gỗ, tỏa hương thơm quyến rũ một loài kiến đặc biệt mà cho đến hôm nay cũng rất ít người biết đến nó. Những phân tử nấm loài kiến này mang đến vô tình được “cấy” vào lớp nhựa trên cây Dó, dần dần mà tạo thành Trầm.

Trầm Hương Khánh Hòa
Trầm Hương được khai thác và chế tạo thành các loại vòng tay – trang sức.

Trải qua hàng chục năm thậm chí là cả trăm năm mới tạo thành Trầm. Tinh dầu từ vết thương của cây Dó thấm dần vào trong từng thớ gỗ; tích tụ tạo thành Trầm – cái thứ mà quý hơn cả vàng ấy. Tinh dầu càng nhiều các vân gỗ càng đậm, vàng thơm; gỗ Trầm càng nặng thì càng quý càng có nhiều công dụng.

Vô vàn loài cây có mùi hương đặc trưng và không kém phần lợi ích; thế nhưng duy chỉ có Trầm Hương là lưu giữ trọn vẹn từ lúc mới lấy gỗ cho đến khi thành phẩm. Ngay cả khi chế tác thành các vật phẩm phong thủy Trầm; vẫn giữ lại được mùi thơm của chính mình, thậm chí còn giữ được vĩnh viễn.

5 điều cần biết về trầm hương Khánh Hòa

1. Trầm Hương Khánh Hòa là gì?

Trầm Hương được chia ra thành nhiều loại với các nguồn gốc khác nhau như Lào, Indo, Việt Nam,… mỗi loại Trầm sinh ra ở những nơi khác nhau tùy vào điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng mà sẽ mùi hương, nặng, nhẹ và màu sắc đặc trưng riêng biệt. Trầm Hương sinh ra vốn đã cao quý trong các loại gỗ nhưng Trầm Hương Khánh Hòa lại mang sự thiêng liêng hơn.

Hiện nay, tổng diện tích trồng cây dó bầu trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà khoảng 350ha, tập trung ở các địa phương như: Khánh Vĩnh, Ninh Hòa, Vạn Ninh, Diên Khánh. Trầm Khánh Hòa tập trung nhiều ở rừng núi các huyện Vạn Ninh, Ninh Hòa, Khánh Vĩnh, trong đó nổi tiếng nhất là vùng Tu Bông, Vạn Giã (thuộc huyện Vạn Ninh)

Kỳ nam là gì
Kỳ nam Thiên Mộc Hương

Trầm Hương sinh ra vốn đã cao quý trong các loại gỗ nhưng Trầm Hương Khánh Hòa; lại mang sự thiêng liêng hơn cả khi nó gắn liền với truyền thuyết “Nữ thần Panagar – Mẹ xứ sở” là người tạo nên cỏ cây vạn vật; người dạy cho dân ta biết chăn nuôi, trồng trọt; Mẹ xứ sở biểu tượng cho hạnh phúc và thịnh vượng; Vị thần mang hương thơm tinh khiết của Trầm Hương Khánh Hòa thấm đượm đất trời; mang uy nghiêm trước núi non hùng vĩ của vùng đất Khánh Hòa.

2. Trầm Hương Khánh Hòa là niềm tự hào của những người con đất Việt

Trầm Hương sinh ra bởi sự kiên cường của cây Dó giữ núi rừng. Cuộc sống của câu Dó khiến ta suy nghĩ về lẽ nhân sinh ở đời. Trầm Hương Khánh Hòa cùng với hồn thiên của sông núi Việt, như tiếp thêm sức mạnh cho con dân đất mẹ thêm dũng khí chống lại khắt nghiệt của cuộc sống. Lòng yêu nước, sự dũng cảm kiên cường, trí tuệ của người Việt cũng quý như Trầm Hương vậy.

3. Phân loại trầm hương

Hạng cao nhất là kỳ nam:

Là loại Trầm có phẩm cấp cao nhất, cho nhiều dầu, nhẹ, mềm, dẻo, nhuyễn, khi nếm có đủ vị chua, cay, đắng, ngọt; tỏa mùi thơm tự nhiên, khi đốt hương thơm đặc biệt, khói xanh, bay thẳng và dài lên không trung. Kỳ nam được chia thành 4 loại: Nhất bạch nhìn thanh tam huỳnh tứ hắc

Vụn trầm hương
Kỳ Nam và Trầm Hương đều được hình từ vết thương của cây dó bầu. Quá trình khá giống nhau nhưng độ quý hiếm thì lại khác nhau.

Kỳ Nam là một gỗ đắt giá nhất thị trường hiện nay bởi sự khan hiếm và khó khăn khi khai thác. Cũng vì thế mà Kỳ Nam rất ít được sử dụng vì giá trị thật có thể lên đến hàng tỷ đồng. Kỳ Nam và Trầm Hương đều được hình từ vết thương của cây dó bầu. Quá trình khá giống nhau nhưng độ quý hiếm thì lại khác nhau. Gỗ Trầm được sinh ra được chia làm 2 phần: là kỳ nam và trầm. Không phải cây dó nào được tạo ra cũng có Kỳ Nam.

Xem thêm: Kỳ Nam là gì? 4 điều cần biết về Kỳ Nam

Hạng hai là trầm:

Là loại Trầm ít dầu, nặng, vị đắng, hầu hết khi đốt mới tỏa mùi thơm, khói màu trắng, bay quanh rồi tan ngay.

Trầm hương nằm giữa Kỳ và Tốc. Trầm dễ tìm thấy trên các vùng núi của Việt Nam và độ khan hiếm cũng không như Kỳ. Nếu như Kỳ cực kỳ đắt đỏ và khó tìm thì chúng lại phổ biến hơn trên thị trường. Giá của chúng có thể dao động từ vài chục đến vài trăm triệu. Gồm có các loại sau:

. Trầm mắt kiến, có lổ có hang do kiến đục làm tổ trước khi cây thành trầm.
. Trầm rễ do rễ cây sanh ra.
. Trầm mắt tử kết tạo trên nhánh cây

Hạng ba là tốc:

Phần lớn Trầm tốc có mức nhiễm dầu ít hơn Trầm, chủ yếu là từ bên ngoài và dài theo thớ gỗ. Có khoảng vài chục loại tốc.

Trầm tốc có mức tinh dầu ít, thường xen dài theo thớ gỗ nên giá trị và chất lượng thấp hơn hai loại trên. Trầm Tốc hình thành trên thân cây dó, không có lỗ. Tuy nói chất lượng thấp hơn nhưng so với trầm nhân tạo thì trầm tốc vẫn thuộc loại có có chất lượng ổn định, cộng thêm mức giá vừa phải hợp túi tiền nên chúng rất được nhiều người sử dụng.

Trầm hương vẫn dùng để làm những sản phẩm quý hiếm để tặng trong những dịp trang trọng
Trầm hương được dùng để làm những sản phẩm quý hiếm để tặng trong những dịp trang trọng. Đây là hình ảnh lõi cây dó bầu được khai thác để lấy trầm hương. từ đó người ta tiến hành phân loại thành các loại trầm hương dựa vào đặc điểm và năm tuổi của cây dó bầu.

Trầm Tốc có rất nhiều loại nhưng về cơ bản vẫn có thể chia ra làm 4 nhóm như sau:

+ Tốc đỉa : là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu nhiều trong các thớ gỗ, dạng nhỏ, cở ngón tay, đầu đũa con hoặc như con đỉa.

+ Tốc dây : là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu xen, tạo nhiều vòng giữa các thớ gỗ, thường có dạng tròn, dài, dáng rễ cây.

+ Tốc hương : là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu dạng mảnh, mùi thơm nổi trội hơn các lọai tốc khác.

+ Tốc pi : là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu mỏng, bao quanh bên ngòai các thớ gỗ theo dạng hình tháp, hình ống lớn.

Trong 4 nhóm tốc thì tốc đỉa được đánh giá cao hơn về chất lượng. Tuy nhiên, việc xếp nhóm tốc không nhất thiết theo thứ bật phẩm cấp.

4. Vai trò của trầm hương trong rất nhiều lĩnh vực

Theo Đông y, Trầm là vị thuốc quý hiếm, có vị cay, tính ôn, vào ba kinh: tì, vị, thận; có tác dụng dáng khí, nạp thận, bình can tráng nguyên dương, chữa các bệnh đau bụng, đau ngực, nôn mửa, hen suyển, lợi tiểu, giảm đau, trấn tĩnh, hạ sốt, cấm khẩu, thổ huyết, khó thở,…

Lư sứ cao cấp
xông trầm hương giúp an thần, chữa đau đầu hiệu quả

Tinh dầu có giá trị đặc biệt là dùng làm chất định hương (giữ cho hương thơm lâu và đậm mùi), được sử dụng cho sản xuất các loại chất thơm, các loại nước hoa, mỹ phẩm cao cấp, đắt tiền và có tính chất huyền bí, linh thiêng đối với một số tôn giáo, nhất là đối với Hồi giáo.

Một số tôn giáo đốt Trầm hương trong các nghi lễ được xem là vật giao lưu truyền cảm giữa con người của thế giới thực tại với thế giới thần linh. Từ thời cổ xưa đến thế giới ngày nay, trong các cung điện, đền đài nguy nga tráng lệ, các chùa chiềng, thánh thất, đình miếu … đốt trầm hương được coi là hình thức dâng cúng linh thiêng cao quý nhất.

Vòng tay Trầm Hương 108 Hạt Việt Nam
Vòng tay Trầm Hương 108 Hạt Việt Nam là một trong những “tác phẩm nghệ thuật” mà nghệ nhân chế tác đã mang lại

5. Vì sao Khánh Hoà được mệnh danh là xứ trầm hương?

Hiện nay tìm được một vài cây gió bầu con còn sót lại trong rừng thật vô cùng khó khăn; mà nếu có thì những cây gió non này dễ chừng phải đến bốn năm chục năm sau hoặc lâu hơn mới có lại trầm kỳ. Vì vậy sự xuất hiện của cây dó bầu tại Khánh Hoà đã cho thấy thổ nhưỡng tại vùng đất khánh Hoà rất tốt và phù hợp với chúng; Khánh Hòa có nhiều tài nguyên khoáng sản như than bùn, cao lanh, phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng và công nghiệp khai thác trữ lượng lớn cung cấp nguyên liệu cho các ngành nghề công nghiệp chế biến. Các nguồn tài nguyên trên đã hình thành nên vùng đất Khánh Hoà đầy dưỡng chất. Chính thổ nhưỡng nơi đây đã tạo nên các điều kiện thuận lợi để khai thác trầm hương cũng như các ngành nghề khác như nông – lâm – ngư nghiệp.

Trầm hương có ở các nước Nam Á và Đông Nam Á và cũng như có tại một vài khu vực ở rừng Việt Nam, nhưng do các điều kiện đặc biệt của địa hình, thổ nhưỡng, khí hậu, Trầm Hương ở rừng núi Khánh Hoà có những ưu điểm vượt trội so với tất cả các loại Trầm hương khác, ngay cả khi xét rộng trong phạm vi toàn thế giới. Tại Việt Nam, vùng đất Khánh Hoà – trái tim của Xứ Trầm hương Chămpa cổ xưa đã được Nhà bác học Lê Quý Đôn (1726 – 1784) khẳng định là nơi cung cấp trầm hương chất lượng vượt trội nhất trong Phủ biên tạp lục (viết năm 1776) như sau: “Kỳ nam hương xuất tự đầu núi các xã thuộc 2 phủ Bình Khang và Diên Khánh là thứ tốt nhất; xuất tự Phú Yên và Quy Nhơn là thứ hai. Hương ấy là do ruột của cây dó kết thành.”

Bài viết tương tự: Trầm Hương Khánh Hoà – món quà từ đất mẹ

Bài viết tương tự: 4 loại trầm hương mà bạn cần biết?

Bài viết tương tự: Trầm Hương là gì? 5 công dụng của Trầm Hương trong cuộc sống

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *